Standpunten in gaswinning

Logo-GB

Groningen verdient de stap vooruit!

 

Eerst een stap terug

Toen in de jaren ’60 het Groninger Gas werd aangeboord, kon Nederland zijn geluk niet op. Wát een enorme steun in de ru  g kreeg het na-oorlogse Nederland. Een schat van ongekende grootte, want niemand wist precies hoeveel gas er in de grond zat. De Groningers waren trots op deze vondst. Het vruchtbare land dat door hun harde werk al zo veel moois bracht bleek ondergronds nog een enorme schat te herbergen. Groningen was trots op deze bijdrage aan het Nederlands welvaren. Voorzichtig gingen in die tijd al stemmen op om zorgvuldig met deze nieuw verkregen rijkdom om te gaan. Het moest gebruikt worden voor zaken waar ook de generaties na deze nog plezier van zouden hebben. Grote infra-structurele werken bijvoorbeeld. “Een fonds oprichten” werd geroepen. Zou dat zijn gebeurd dan zouden wij nu naar schatting € 500 miljard hebben opgebouwd. We zouden een ongekend rijk en welvarend land zijn geweest. Zouden…….. Helaas ging het verschrikkelijk mis met onze gasbaten. Opeenvolgende kabinetten hebben vanaf de jaren ’70 tot nu de gasbaten grotendeels gebruikt om de schatkist te spekken, begrotingstekorten weg te poetsen en een welvaartsstaat op te bouwen die nu onbetaalbaar is geworden. En wat gebeurde er in Groningen? De grond begon te zakken, maar daar was rekening mee gehouden. De Groninger klaagde niet en onderging dit lot stilzwijgend. De grond begon te trillen en te beven. De Groningers werden ongeruster. En de bevingen namen zowel in hevigheid als hoeveelheid toe. Huizen begonnen niet alleen te verzakken, maar ook te scheuren. Schade afwikkeling liet te wensen over. Veiligheid kwam in het geding. “Men zal ons toch niet in de kou laten staan na al die decennia gaswinning en al die miljarden die dat heeft opgeleverd?” dachten de Groningers. Maar niets is minder waar! In de steek gelaten en willens en wetens in gevaar gebracht, door NAM en Overheid. Dat is de conclusie die pijnlijk duidelijk is geworden met het openbaar maken van het onderzoeksrapport van de OVV. En uit de “gas-debatten” kunnen we de conclusie trekken dat veiligheid bij de gevestigde politiek nog altijd ondergeschikt is aan gasbaten en de inmiddels vermaarde “leveringszekerheid”. Wat nu?

Stap vooruit!

Het wordt tijd om op te staan! Het wordt tijd dat wij zelf, als Groningers, het initiatief naar ons toe trekken. De afgelopen decennia ’s is Groningen niet serieus genomen, onze veiligheid staat niet op de eerste plaats. Dit moet anders! Vandaar dit plan. Dit plan moet zorgen voor veiligheid en zelfstandigheid in een krachtige provincie met zelfvertrouwen.

De huidige stand van zaken:

De opbrengst (het geld) en niet de veiligheid stond én staat voorop bij de gaswinning in Groningen. Na de publiciteit van het rapport van de OVV, die dit glashard heeft geconstateerd duikelt iedereen over elkaar heen met de opmerking dat Veiligheid voorop staat. Om elkaar vervolgens de tent uit te vechten over het feit of het nu 39, 35 of 30 miljard m3 moet zijn. De “gasbingo” die helemaal niets met veiligheid te maken heeft, maar alles met leveringszekerheid en dus inkomsten uit export van ons gas.

De huidige oplossingen van Den Haag:

  • De NAM wordt als veroorzaker “geheel objectief” gevraagd de schade af te wikkelen. Het risicogebied wordt (aangezien aardbevingen zich kennelijk schijnen te beperken tot gemeentegrenzen) door de minister afgebakend bij de gemeentegrens. Zodra er meer dan een paar scheurtjes in een woning zitten wordt de bewoners, allen kennelijk volleerde geografen, gevraagd te bewijzen dat het komt door gaswinning. Er wordt weer een nieuw onderzoek afgekondigd en natuurlijk komt er wederom een commissie. Dit alles om zoveel mogelijk geld in de rijks-portemonnee te houden. Want wij betalen immers allemaal…

Ondertussen:

  • Verlopen de schade-afwikkelingen van iets grotere schades tergend langzaam. Mag de NAM schade herstellen met een veel lagere bouwnorm dan nieuw- en verbouw van woningen elders in Nederland. Wordt het woon- en leefgenot sterk aangetast, zijn huizen onverkoopbaar geworden en is het wachten op de volgende beving…totdat het een keer helemaal mis gaat.

Dat moet anders vindt het Groninger Belang. Groningen verdient de stap vooruit!

Een stap vooruit kan enkel als de problemen serieus worden genomen en worden aangepakt!

  1. De gaswinning moet direct terug naar een veilig niveau. De SodM heeft direct na de beving in Huizinge aangegeven dat dit 12 miljard m3 zou zijn. Uit de grafieken van de afgelopen jaren blijkt dat we ongeveer 40 miljard m3 nodig hebben in Nederland en dat er rond de 26 á 27 mrd m3 uit de kleine velden gehaald wordt. Plus de eerder genoemde 12 mrd m3 uit het Groningen Veld zou dit ongeveer voldoende moeten zijn voor het verbruik in Nederland. Anders moet dit aangevuld worden door het importeren van gas. Het is dus mogelijk om én de veiligheid te garanderen én dat iedereen in Nederland nog gas kan gebruiken op basis van de nu bekende rapporten.
  2. De bewijslast in het winningsgebied moet omgekeerd worden. Dit geldt voor álle winningen van delfstoffen ook bijvoorbeeld zoutwinning. Als er delfstoffen gewonnen worden heeft dit gevolgen voor een gebied en haar inwoners en deze mogen daar niet de dupe van worden.
  1. Voor de objecten (huizen/gebouwen) in het winningsgebied moet een waardegarantie af worden gegeven.
  2. Direct beginnen met het verstevigen van woningen en andere gebouwen volgens de bouwnorm die rekening houdt met zwaardere bevingen.
  3. Alle schade (reparaties, versterkingen, nieuwbouw, extra bouwkosten om het aardbevingsbestendig te maken van nieuwe gebouwen/huizen en uitkoop) moet betaald worden door het ministerie van Economische Zaken in combinatie met de NAM
  4. Alle schade die veroorzaakt wordt door de winning moet vergoed worden en niet alleen schade door trillingen, want bijvoorbeeld bodemdaling veroorzaakt ook schade.
  5. De aansprakelijkheid ligt bij de Nederlandse Staat en in het bijzonder bij het ministerie van Economische Zaken. Deze krijgt 90% van de inkomsten uit het Groningen Veld.
  6. De regelingen moeten van toepassing zijn op het object en niet op de persoon, dus ook bij koop en verkoop van een object in het risicogebied moet je ervan verzekerd zijn dat je ontzorgd wordt als er iets gebeurd.
  7. Onafhankelijk onderzoek naar veiligheid weg bij SodM maar onder aansturing van bijvoorbeeld de Onderzoeksraad voor Veiligheid door externe en helemaal onafhankelijke deskundige partijen, die géén banden hebben met de delvers (NAM/Shell/Exxon/etc). Er zijn zeer deskundige internationale organisaties die dit onderzoek zouden kunnen doen. Uiteraard is de rekening voor het ministerie van EZ.
  8. Het onderzoek naar de schade moet worden aangestuurd door de provincie en door externe onafhankelijke partijen en moet zonder banden met de delvers worden uitgevoerd. Uiteraard is ook deze rekening voor het ministerie van EZ.
  9. De risicogebieden stoppen niet bij een gemeente grens. Het hele winningsgebied is een risicogebied!

Financiën

De financiële component bestaat uit twee delen, te weten: de vergoeding van de schade én de compensatie. Het is nog niet te laat om een fonds te stichten!

  • Alle schade (reparaties, versterkingen, nieuwbouw, extra bouwkosten om het aardbevingsbestendig te maken en uitkoop) wordt betaald door het ministerie van EZ.

Er worden inmiddels bedragen genoemd van € 6,5 miljard, maar dit blijkt exclusief scholen en bijzondere gebouwen te zijn.

  • We vinden een compensatie van 10% van de opbrengsten uit het Groningen Veld een redelijke compensatie. Alleen uit het Groningen Veld omdat er zo een financiële prikkel is om zo weinig mogelijk uit dit veld te halen. Wat de veiligheid aantoonbaar bevordert. Doordat de productie uit het Groningen Veld aanzienlijk verlaagd moet worden zullen de inkomsten ook navenant minder zijn.
  • Het geld wordt in een fonds gestopt (Het Groningenfonds) en vanuit het rendement van dit fonds komt structureel geld beschikbaar. Voorbeeld: we gaan uit van een defensieve berekening met een rendement van 2%. Als we 2014 nemen als begin jaar dan is er over 10 jaar een fonds van ruim € 2 miljard en kan er jaarlijks ruim € 40 miljoen worden besteed aan Groningen. En het bedrag wordt elk jaar hoger! De provincie beheert en heeft de zeggenschap over het Groningenfonds.
  • Het structurele geld uit het Groningenfonds moet worden ingezet voor twee zaken:
    • Werkgelegenheid
    • Het gebruik duurzame energie stimuleren, om uiteindelijk onafhankelijk van het gas te worden. De voorraad is immers eindig. Het doel zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat alle huizen in Groningen gebruik maken van duurzame energie.
      • Dit is beter omdat er zo minder fossiele brandstof wordt gebruikt
      • Het is financieel aantrekkelijker voor huishoudens omdat er minder geld betaald wordt voor de gas -en electra rekening en dit geld komt dan weer ten goede aan de economie.

Rijksbegroting

In Nederland worden alle gasinkomsten direct uitgeven. Dit terwijl we weten dat de inkomsten niet structureel zijn en dus een keer ophouden. Daarom leven wij al jaren op te grote voet. Hier zijn betere constructies voor te bedenken. Noorwegen is een goed voorbeeld: daar wordt net als in dit plan het geld in een pot gestopt en dat levert dan weer een rendement op. Dit rendement is wel structureel te gebruiken. De aardgasinkomsten variëren tussen de 3% en ruim 10% van de totale inkomsten van de Nederlandse Staat. Voor dit deel (het aardgasinkomstendeel) moet dus een andere systematiek worden gekozen, namelijk een fonds. Dit houdt in dat er voor dit onderdeel eerst veel minder inkomsten zijn voor de Staat, maar na verloop van tijd is er meer te besteden. En dan zijn dit structurele inkomsten ook als het gas op is.

Zetten we de stap?

Het is nog niet te laat! Groningen kan een goede en gezonde toekomst tegemoet gaan. Een veilige toekomst waarin ook een gezonde financiële basis ligt voor verdere ontwikkeling. Wij hebben jarenlang onze bijdrage geleverd, het wordt tijd dat Nederland iets terug doet! Ieder mens in dit land heeft recht op een veilige woonomgeving en mag niet willens en wetens in gevaar worden gebracht.

Laten we samen de stap vooruit zetten, want : Groningen verdient het!

Meer informatie:

Lijsttrekker Bram Schmaal

Telefoonnummer: 06-22 29 39 08